Trả lời nhanh: Khi mở file báo Missing SHX Files: xin đúng font và chép vào cùng thư mục DWG hoặc thư mục Fonts của AutoCAD; không có font thì chọn Specify a replacement for each SHX file. Đặt font thay mặc định bằng FONTALT (mặc định simplex.shx), thay cố định theo danh sách bằng file acad.fmp (biến FONTMAP). Chữ hiện ? là do font không có ký tự đó: đổi font trong STYLE.
"Lỗi font chữ trong CAD" và các biến thể như thiếu font SHX, chữ hiện dấu hỏi có khoảng 730 lượt tìm mỗi tháng. Lỗi này gần như luôn đến từ bản vẽ người khác gửi. Bài này đi theo tài liệu Autodesk Help AutoCAD 2027 và các bài hỗ trợ của Autodesk: AutoCAD thay font theo thứ tự nào, xử lý hộp Missing SHX Files, dùng FONTALT, FONTMAP, và sửa chữ có dấu thành ?.
Nhận diện lỗi font chữ trong CAD: 4 dấu hiệu thường gặp
Lỗi font gần như luôn xuất hiện khi bạn mở bản vẽ người khác gửi: máy họ có font, máy bạn không có. Theo bài hỗ trợ của Autodesk về thiếu file SHX, dấu hiệu gồm:
| Dấu hiệu | Ý nghĩa |
|---|---|
| Hộp thoại Missing SHX Files: "One or more SHX files are missing. What do you want to do?" | Bản vẽ dùng font SHX (font nét đơn) mà máy bạn không tìm thấy |
Dòng lệnh báo đang thay font, ví dụ thay simplex.shx cho archquik.shx | AutoCAD đã tự lấy font khác hiển thị thay |
| Hộp Text Style (lệnh STYLE) có tam giác vàng chấm than cạnh tên font | Font của kiểu chữ đó đang thiếu |
Chữ biến mất, hiện sai hình, hoặc một số chữ thành dấu ? | Thiếu font, font không có ký tự đó, hoặc lệch cài đặt ngôn ngữ Windows |
Nắm được dấu hiệu nào giúp chọn đúng cách sửa bên dưới. Nếu bạn chỉ cần cài font mới cho máy mình, xem bài cài font cho AutoCAD; bài này tập trung vào sửa lỗi khi mở file.
AutoCAD thay font thiếu theo thứ tự nào
Hiểu cơ chế thay font giúp bạn biết vì sao chữ "tự nhiên" đổi dạng. Theo About Substitute Fonts (Autodesk Help AutoCAD 2027), khi không tìm thấy file font, AutoCAD thử lần lượt:
Vuốt ngang để xem đủ bảng.
| Loại font thiếu | Bước 1 | Bước 2 | Bước 3 | Bước 4 |
|---|---|---|---|---|
| .ttf (TrueType) | Bảng thay font (file .fmp) | Font khai trong kiểu chữ (text style) | Windows tự thay font gần giống | |
| .shx | Bảng thay font (file .fmp) | Font khai trong kiểu chữ | Font trong biến FONTALT | Hỏi bạn chọn font mới |
| .pfb (PostScript) | Bảng thay font (file .fmp) | Font trong biến FONTALT | Hỏi bạn chọn font mới |
Với font SHX của bên thứ ba hoặc tự tạo mà không có bản TrueType tương ứng, trình soạn chữ dùng một trong các font TrueType gọi là proxy font để hiển thị; proxy font cố ý trông khác font gốc để bạn biết đó là font thay thế. Khi thay font, Autodesk khuyên chọn font có dáng gần giống để chữ không dài ra hay xuống dòng sai.
Sửa hộp thoại Missing SHX Files khi mở bản vẽ
Làm theo thứ tự từ dễ đến khó, theo hướng dẫn của Autodesk:
- Xin đúng file font. Hỏi người gửi file SHX bị thiếu (tên font hiện trên dòng lệnh hoặc trong hộp Text Style). Chép font vào cùng thư mục với file DWG, hoặc vào thư mục font chuẩn
C:\Program Files\Autodesk\AutoCAD 20xx\Fonts. Đóng và mở lại AutoCAD. - Vẫn báo thiếu: gõ
OPmở Options, tab Files, mở mục Support File Search Path, ghi lại đường dẫn tới thư mục font và kiểm tra font có nằm trong thư mục đó không. - Font có trong thư mục mà vẫn lỗi: chuột phải thư mục trong Windows Explorer, Properties, bỏ chọn Read-Only nếu đang bật, cấp quyền nếu cần, rồi khởi động lại AutoCAD.
- Không xin được font: khi mở bản vẽ, chọn Specify a replacement for each SHX file, chọn font thay cho từng font thiếu, bấm OK. Lặp lại tới hết.
- Font thiếu nằm trong linetype (nét có ký hiệu chữ): gõ
PURGE, bấm Find Non-Purgeable Items, mở mục Shapes để thấy linetype nào dùng SHX đó, rồi xóa hoặc đổi linetype cho các đối tượng liên quan để purge được linetype và SHX đi kèm.
Lưu ý từ Autodesk: sau khi chọn font thay, mở lại lệnh STYLE vẫn có thể thấy biểu tượng cảnh báo cạnh font thiếu. Đó là bình thường: AutoCAD giữ nguyên khai báo font trong kiểu chữ, chỉ hiển thị bằng font thay trên máy bạn. Không cần chọn thay font lần nữa trong hộp Text Style.
Nếu font là loại đặc biệt không thay được, Autodesk gợi ý: gõ STYLE, đổi font của từng kiểu chữ đang thiếu sang font có sẵn, lưu và đóng bản vẽ; khi mở lại vẫn gặp cảnh báo thì chọn always perform my current choice và ignore the missing files and continue cho phiên làm việc đó.
FONTALT: đặt một font thay mặc định
Biến hệ thống FONTALT chỉ định font dùng thay khi không tìm thấy file font. Giá trị ban đầu là simplex.shx, lưu trong Registry (áp cho mọi bản vẽ mở trên máy đó). Nếu bản vẽ có kiểu chữ dùng font thiếu mà chưa có font thay, AutoCAD hiện hộp Alternate Font.
Cách đặt theo To Specify a Default Alternate Font: gõ FONTALT ở dòng lệnh, nhập tên file font muốn dùng thay. Kiểu chữ dùng Big Font châu Á cũng ánh xạ qua FONTALT, với cặp mặc định txt.shx và bigfont.shx.
Chọn font thay nào? Bản vẽ kỹ thuật thường dùng font nét đơn, nên giữ một font SHX nét đơn như simplex.shx để chữ thay vào có độ dày, khoảng cách gần với bản gốc. Đổi FONTALT sang font TrueType có thể làm chữ dài hoặc ngắn hơn, đè lên nét vẽ.
FONTMAP và file acad.fmp: thay font cố định theo danh sách
FONTALT chỉ đặt được một font cho mọi trường hợp. Muốn quy định font A thay bằng font B, font C thay bằng font D, dùng file ánh xạ font (.fmp). Biến FONTMAP trỏ tới file này, mặc định acad.fmp trên AutoCAD và acadlt.fmp trên AutoCAD LT.
File .fmp là file văn bản ASCII, mỗi dòng một cặp: tên font gốc (không đuôi, không đường dẫn), dấu chấm phẩy, tên font thay (có đuôi). Ví dụ của Autodesk:
romanc.shx;times.ttftimesnr;times.ttfĐổi sang file .fmp của riêng bạn theo To Specify a Font Mapping File:
- Tools menu, Options (hoặc gõ OP), tab Files.
- Mở mục Text Editor, Dictionary, and Font File Names, rồi mục Font Mapping File.
- Bấm đúp dòng đường dẫn để chọn file .fmp, bấm Open, OK.
- Gõ
REGENđể chữ có sẵn đổi theo ánh xạ mới.
Nếu FONTMAP không trỏ tới file nào, không tìm thấy file .fmp, hoặc font thay ghi trong file không có, AutoCAD dùng font khai trong kiểu chữ rồi tới các bước thay font ở bảng phía trên. Công ty nhận nhiều bản vẽ từ cùng một đối tác nên lập sẵn một file .fmp chung cho mọi máy.
Chữ hiện dấu hỏi ?, lỗi dấu tiếng Việt và chữ châu Á
Theo bài hỗ trợ Autodesk về chữ thành dấu hỏi, chữ có dấu biến thành ? do ba nguyên nhân: thiếu font, font không có ký tự đó, hoặc cài đặt ngôn ngữ của Windows không khớp. Với tiếng Việt, lỗi hay gặp là kiểu chữ dùng một font không có đủ ký tự có dấu, nên chữ hiện ? hoặc ô vuông.
| Tình huống | Cách xử lý theo Autodesk |
|---|---|
| Biết tên font bị thiếu | Xin font, cài lại: TTF cài vào Windows (chuột phải, Install); SHX chép vào thư mục Fonts của AutoCAD |
| Font có sẵn nhưng không có ký tự tiếng Việt | Gõ STYLE, đổi kiểu chữ sang font có đủ ký tự cần dùng |
| Chữ châu Á (Trung, Nhật, Hàn) hiện ? | Dùng Big Font: phồn thể dùng bigfont.shx hoặc chineset.shx, giản thể dùng gbcbig.shx |
| Font châu Á vẫn sai sau khi cài | Chỉnh Region and Language của Windows cho đúng ngôn ngữ bản vẽ |
Big Font bật trong hộp Text Style bằng ô Use Big Font, và chỉ chọn được file SHX. Chi tiết về chữ châu Á có trong bài hỗ trợ Autodesk về font châu Á.
Phòng lỗi font khi gửi và nhận bản vẽ
- Người gửi: đóng gói bằng
ETRANSMIT; theo bài hỗ trợ của Autodesk, font được gói cùng file bản vẽ, bên nhận chép font trong gói vào thư mục Fonts hoặc thư mục DWG. - Người nhận: lập thư mục font chung của công ty, khai trong Support File Search Path ở mọi máy.
- Chuẩn hóa kiểu chữ trong file mẫu DWT để cả nhóm dùng cùng font.
- Chỉ cần xem và in, không sửa: có thể mở file bằng trình xem, xem cách mở file DWG, DXF miễn phí; xuất PDF gửi khách theo cách chuyển file CAD sang PDF để người nhận không phụ thuộc font.
Bảng tra nhanh lỗi font chữ trong CAD
Vuốt ngang để xem đủ bảng.
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Sửa |
|---|---|---|
| Missing SHX Files mỗi lần mở | Thiếu font SHX | Xin font, chép vào thư mục DWG hoặc Fonts; hoặc Specify a replacement |
| Chép font rồi vẫn báo thiếu | Sai thư mục, thư mục Read-Only, profile lỗi | Kiểm Support File Search Path, bỏ Read-Only, reset AutoCAD về mặc định |
| Chữ đổi dáng, dài ra đè nét | Font thay khác font gốc | Đặt FONTALT là font nét đơn; lập file .fmp ánh xạ đúng |
| Chữ có dấu thành ? | Font không có ký tự tiếng Việt | Đổi font của kiểu chữ trong STYLE |
| Chữ Trung Quốc thành ? | Thiếu Big Font | Use Big Font: gbcbig.shx (giản thể), bigfont.shx hoặc chineset.shx (phồn thể) |
| Cảnh báo font vẫn còn trong STYLE sau khi thay | AutoCAD giữ khai báo gốc | Bình thường, không cần làm thêm |
| Font SHX có trong thư mục mà không hiện trong danh sách | File font hỏng | Lấy bản font khác thay vào |
| Sửa .fmp mà chữ không đổi | Chưa tái tạo hình | Gõ REGEN |
AutoCAD LT và AutoCAD đều sửa được lỗi font
FONTALT, FONTMAP, lệnh STYLE, ETRANSMIT, PURGE có trên cả AutoCAD LT 2027 và AutoCAD 2027; khác biệt là tên file ánh xạ mặc định (acadlt.fmp và acad.fmp). Bản vẽ 2D thuần chọn LT là đủ; cần LISP hoặc bộ công cụ chuyên ngành thì chọn bản đầy đủ, so sánh ở AutoCAD LT 2027 làm được gì.
| Phiên bản | Phù hợp | Giá tại TND |
|---|---|---|
| AutoCAD LT 2027 | Bản vẽ 2D, ghi chú, in ấn | 12.800.000đ/năm |
| AutoCAD 2027 | Như LT, thêm 3D, LISP, bộ công cụ chuyên ngành | 41.900.000đ/năm |
Mới làm quen AutoCAD: các lệnh cơ bản trong AutoCAD. Bảng giá phần mềm CAD có hóa đơn VAT: phần mềm CAD bản quyền.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mở bản vẽ AutoCAD báo One or more SHX files are missing?
Bản vẽ dùng font SHX không có trên máy bạn, font để sai thư mục, thư mục chỉ đọc hoặc file font hỏng. Xin font và chép vào thư mục DWG hoặc thư mục Fonts của AutoCAD.
FONTALT trong AutoCAD dùng để làm gì?
FONTALT là biến hệ thống chỉ định font thay khi không tìm thấy font của bản vẽ. Giá trị ban đầu là simplex.shx; gõ FONTALT rồi nhập tên font để đổi.
File acad.fmp là gì?
Là file ánh xạ font mà biến FONTMAP trỏ tới (AutoCAD LT dùng acadlt.fmp). Mỗi dòng ghi font gốc, dấu chấm phẩy, font thay, ví dụ romanc.shx;times.ttf.
Chữ tiếng Việt trong CAD hiện dấu hỏi thì sửa thế nào?
Kiểu chữ đang dùng font không có ký tự có dấu hoặc font bị thiếu. Gõ STYLE, đổi sang font có đủ ký tự tiếng Việt, hoặc cài đúng font của người gửi.
Đã chọn font thay mà STYLE vẫn hiện cảnh báo, có sao không?
Không. Autodesk giải thích AutoCAD vẫn giữ khai báo font gốc trong kiểu chữ, chỉ hiển thị bằng font thay trên máy bạn.
Gửi bản vẽ sao cho bên nhận không bị lỗi font?
Đóng gói bằng ETRANSMIT để font được gói cùng bản vẽ, như Autodesk khuyên. Bên nhận chỉ cần xem, in thì gửi kèm bản PDF.
Nguồn tham khảo
- Autodesk Support: One or more SHX files are missing when opening a drawing
- Autodesk Support: Some letters turn into question marks when a drawing is opened
- Autodesk Support: Asian character fonts are displayed or plotted as question marks
- Autodesk Help: About Substitute Fonts, AutoCAD 2027
- Autodesk Help: FONTALT (System Variable)
- Autodesk Help: FONTMAP (System Variable)
- Autodesk Help: To Specify a Font Mapping File
- Autodesk Help: To Specify a Default Alternate Font
- Autodesk Help: Text Style Dialog Box
