Trả lời nhanh: Dọn theo thứ tự an toàn: tệp tạm, thùng rác, bản Windows cũ, bộ đệm trình duyệt, rồi mới tới gỡ phần mềm không dùng. Không xóa thủ công thư mục trong Windows hay Program Files. Ổ hệ thống nên giữ ít nhất hai chục phần trăm trống.
Ổ C hiện màu đỏ là lúc máy bắt đầu chậm và cập nhật bắt đầu lỗi. Dọn được nhiều mà không mạo hiểm, nếu làm đúng thứ tự.
- Dọn theo thứ tự từ an toàn nhất tới rủi ro nhất.
- Bản Windows cũ sau nâng cấp thường chiếm hơn hai chục gigabyte.
- Không xóa thủ công thư mục trong Windows hay Program Files.
- Bộ đệm trình duyệt và ứng dụng nghiệp vụ phải dọn từ trong chính ứng dụng.
- Giữ ổ hệ thống trống ít nhất hai chục phần trăm.
- Storage Sense dọn tệp tạm và thùng rác theo lịch, không cần bạn nhớ.
- Nó không xóa tài liệu trong thư mục cá nhân của bạn.
Xem cái gì đang chiếm chỗ
Đừng đoán, hãy xem trước.
- Mở Cài đặt, vào Hệ thống rồi tới Bộ nhớ.
- Đợi máy quét xong, nó hiện bảng phân loại theo nhóm: ứng dụng, tệp tạm, tài liệu, và các nhóm khác.
- Bấm vào nhóm lớn nhất để xem chi tiết bên trong.
- Ghi lại ba nhóm lớn nhất trước khi động vào bất cứ thứ gì.
Công cụ này có sẵn và đủ dùng. Không cần cài phần mềm phân tích ổ đĩa cho việc thông thường.
Một điểm hay bị bỏ sót: nhóm tệp tạm thường chứa cả bản Windows cũ. Bấm vào đó để thấy con số cụ thể.
Dọn theo thứ tự an toàn
Sáu bước, từ an toàn nhất trở đi.
- Tệp tạm. Trong trang Bộ nhớ, mục tệp tạm thời, chọn các nhóm rồi xóa. Đây là phần an toàn tuyệt đối.
- Thùng rác. Kiểm nhanh xem có gì cần giữ rồi dọn.
- Bản Windows cũ. Chỉ làm sau khi đã chắc phiên bản mới chạy ổn, vì xóa xong không quay về nhanh được nữa.
- Bộ đệm trình duyệt. Dọn từ trong chính trình duyệt, phần lịch sử và dữ liệu duyệt web.
- Gỡ phần mềm không dùng. Sắp xếp danh sách ứng dụng theo dung lượng để thấy cái nào nặng nhất.
- Chuyển tệp lớn sang ổ khác hoặc lên đám mây: ảnh, video, bản sao lưu cũ, tệp cài đặt đã dùng xong.
Sau mỗi bước hãy xem lại con số trống. Nhiều khi chỉ cần hai ba bước đầu là đủ, và bạn không cần mạo hiểm với các bước sau.
Những chỗ tuyệt đối không đụng
Bốn thư mục hay bị xóa nhầm.
- Thư mục Windows. Xóa bất cứ thứ gì trong đó đều có nguy cơ làm máy không khởi động được.
- Program Files và Program Files x86. Muốn xóa phần mềm thì gỡ qua Cài đặt, không xóa thư mục.
- Thư mục ProgramData ẩn. Chứa dữ liệu dùng chung của các phần mềm, gồm cả phần mềm nghiệp vụ.
- Tệp bộ nhớ ảo và tệp ngủ đông. Chúng lớn nhưng có vai trò thật. Chỉnh qua cài đặt hệ thống chứ không xóa tay.
Về tệp ngủ đông: nó lớn bằng phần lớn dung lượng RAM. Nếu máy để bàn không dùng ngủ đông, tắt tính năng này giải phóng được vài gigabyte. Nhưng đây là thao tác nên hiểu rõ trước khi làm.
Không dùng phần mềm dọn registry. Lợi ích gần bằng không, còn rủi ro làm hỏng cấu hình phần mềm là thật.
Khi dọn xong vẫn thiếu chỗ
Bốn hướng xử lý dài hạn.
- Chuyển thư mục cá nhân sang ổ khác. Nếu máy có ổ D, dời Documents, Pictures, Downloads sang đó qua thuộc tính thư mục.
- Dùng lưu trữ đám mây ở chế độ chỉ giữ liên kết, tệp nằm trên mạng và chỉ tải về khi mở.
- Thay ổ SSD dung lượng lớn hơn. Với ổ 128GB thì đây là giải pháp thật sự, dọn bao nhiêu cũng lại đầy.
- Gắn thêm ổ thứ hai nếu máy để bàn còn chỗ, dùng làm nơi chứa dữ liệu.
Bật Storage Sense sau khi dọn xong để máy tự giữ mức trống, thay vì vài tháng lại phải dọn tay.
Với dàn máy công ty
Bốn việc.
- Theo dõi máy còn dưới mười gigabyte trống. Đây là ngưỡng bắt đầu gây lỗi cập nhật.
- Bật Storage Sense đồng loạt khi thiết lập máy.
- Chuẩn hóa nơi lưu dữ liệu công việc, ví dụ luôn trên ổ mạng hoặc đám mây công ty, không để ổ C phình ra vì tệp cá nhân.
- Đừng mua máy ổ 128GB cho nhân viên văn phòng. Khoản tiết kiệm ban đầu bị trả lại nhiều lần bằng thời gian xử lý sự cố.
Một lưu ý về sao lưu: trước khi dọn hàng loạt trên máy người khác, nhắc họ kiểm tệp quan trọng trong thư mục Tải xuống và trên màn hình nền. Đây là hai chỗ người dùng hay để tệp mà kỹ thuật viên hay coi là rác.
Bật và cấu hình đúng
Năm bước.
- Mở Cài đặt, vào mục Hệ thống rồi tới Bộ nhớ.
- Bật công tắc Storage Sense ở đầu trang.
- Bấm vào chính dòng đó để mở phần cấu hình chi tiết.
- Chọn lịch chạy. Mục hợp lý nhất là chạy khi dung lượng ổ sắp hết, thay vì chạy hằng tuần.
- Đặt thùng rác dọn sau 30 ngày, và để thư mục Tải xuống ở mức không bao giờ.
Vì sao chọn chạy khi ổ sắp hết: lịch cố định làm máy dọn cả khi không cần. Chạy theo ngưỡng chỉ động vào khi thật sự thiếu chỗ, đúng lúc bạn cần nhất.
Nút chạy ngay ở cuối trang cấu hình cho phép dọn thủ công một lần. Dùng nút này lần đầu để xem nó giải phóng được bao nhiêu, rồi hãy quyết định lịch.
Dọn bản Windows cũ sau nâng cấp
Đây là khoản lớn nhất và nhiều người không biết mình đang giữ.
Sau mỗi lần nâng cấp phiên bản, Windows giữ lại toàn bộ bản cũ trong thư mục Windows.old để bạn có thể quay về. Thư mục này thường từ hai chục tới ba chục gigabyte.
Windows tự xóa nó sau mười ngày. Nhưng nếu bạn muốn lấy lại chỗ sớm hơn, Storage Sense làm được ngay.
Cách làm: trong trang cấu hình Storage Sense, đánh dấu mục xóa bản cài đặt Windows trước đó, rồi bấm chạy ngay.
Cân nhắc trước khi xóa: xóa xong thì không quay về phiên bản cũ bằng cách nhanh được nữa. Nếu bạn vừa nâng cấp và phần mềm nghiệp vụ chưa chạy thử đủ, hãy đợi hết mười ngày rồi để Windows tự dọn.
Xem cái gì đang chiếm chỗ trước khi xóa bất cứ thứ gì
:: Xem tong quan bang cong cu co san
:: Cai dat, He thong, Bo nho luu tru, Hien thi them danh muc
:: Xem thu muc nao lon nhat bang PowerShell
Get-ChildItem C:\ -Directory -ErrorAction SilentlyContinue | ForEach-Object {
$s = (Get-ChildItem $_.FullName -Recurse -File -ErrorAction SilentlyContinue |
Measure-Object Length -Sum).Sum
[pscustomobject]@{ ThuMuc=$_.Name; GB=[math]::Round($s/1GB,2) }
} | Sort GB -Descending | Select -First 15
:: Kiem cac thu chiem cho co dinh
Get-CimInstance Win32_PageFileUsage | Select Name, AllocatedBaseSize
vssadmin list shadowstorage
powercfg /aDọn từ nhóm an toàn nhất trước
- Thùng rác và thư mục tải xuống. An toàn tuyệt đối, thường lấy lại nhiều nhất.
- Tệp tạm của Windows và của trình duyệt bằng công cụ dọn ổ đĩa có sẵn.
- Bản Windows cũ sau khi nâng cấp, thư mục Windows.old. Chiếm rất nhiều chỗ. Chỉ xóa khi đã dùng bản mới ổn định vài tuần, vì xóa rồi là không quay lui được.
- Bộ nhớ đệm của các phần mềm nghiệp vụ và công cụ lập trình.
- Gỡ phần mềm không dùng, kiểm danh sách theo dung lượng.
- Giảm dung lượng dành cho điểm khôi phục hệ thống xuống 5 tới 10%, đừng tắt hẳn.
Thư mục hệ thống không được đụng vào
- Thư mục Windows và System32. Xóa thứ gì trong đó là hỏng hệ điều hành.
- Tệp bộ nhớ ảo: đừng tắt để lấy chỗ. Có phần mềm cần nó mới chạy, và tắt nó không làm máy nhanh hơn.
- Thư mục hồ sơ người dùng của người khác trên máy dùng chung.
- Thư mục của phần mềm nghiệp vụ và chứng thư số.
- Đừng dùng phần mềm dọn máy của bên thứ ba để dọn khóa hệ thống. Rủi ro lớn hơn phần chỗ lấy lại được.
Bật cảm biến dung lượng cho cả dàn máy
- Bật cảm biến dung lượng để máy tự dọn tệp tạm và thùng rác theo lịch, đặt bằng chính sách cho cả dàn.
- Đặt cảnh báo khi ổ còn dưới 15%, vì ổ đầy làm cập nhật thất bại và máy chạy chậm hẳn.
- Chuyển thư mục dữ liệu người dùng sang kho đám mây với chế độ tệp theo yêu cầu, để tệp ít dùng không chiếm chỗ trên máy.
- Với máy ổ 128 GB, dọn chỉ mua thêm thời gian. Kế hoạch đúng là thay ổ hoặc thay máy.
Câu hỏi thường gặp
Xóa bản Windows cũ có sao không
Không sao, máy vẫn chạy bình thường. Chỉ mất khả năng quay về phiên bản trước bằng cách nhanh. Nếu vừa nâng cấp và chưa thử đủ phần mềm thì hãy đợi.
Phần mềm dọn rác có nên dùng không
Với việc dọn tệp tạm thì công cụ có sẵn của Windows đã đủ và an toàn hơn. Phần dọn registry của các phần mềm đó thì nên tránh hẳn.
Ổ C nên trống bao nhiêu là đủ
Ít nhất hai chục phần trăm dung lượng ổ. Dưới mức đó máy bắt đầu chậm và các bản cập nhật tính năng dễ lỗi vì thiếu chỗ giải nén.
Có nên tắt tệp ngủ đông để lấy chỗ không
Với máy để bàn không dùng ngủ đông thì được, giải phóng vài gigabyte. Với laptop thì không nên, vì mất tính năng giữ phiên làm việc khi hết pin.
Storage Sense có xóa nhầm tài liệu của tôi không
Không. Nó không đụng vào Documents, Desktop hay Pictures. Rủi ro duy nhất là mục dọn thư mục Tải xuống, và mục đó mặc định tắt. Cứ để nguyên như vậy.
Bật Storage Sense rồi có cần phần mềm dọn rác không
Không cần. Phần mềm dọn rác bên ngoài thường động vào registry và cấu hình hệ thống, rủi ro cao hơn lợi ích. Storage Sense làm đúng phần an toàn.
Vì sao dọn xong vẫn không thấy trống thêm bao nhiêu
Máy mới cài hoặc mới dọn thì rác chưa tích tụ. Khoản lớn nhất thường là bản Windows cũ sau nâng cấp, nếu máy chưa nâng cấp lần nào thì không có khoản đó.
Có nên bật trên máy chỉ có ổ SSD nhỏ không
Nên, và càng nên hơn. Ổ 128GB rất nhanh đầy, và dọn tự động giúp máy tránh rơi vào trạng thái gần đầy làm chậm cả hệ thống.
