Trả lời nhanh: Xref là file DWG khác được gắn vào bản vẽ dưới dạng liên kết: sửa file gốc thì bản vẽ tự cập nhật khi mở hoặc Reload. Chèn bằng XA (XATTACH), quản lý ở bảng XR, cắt bằng XC (XCLIP), gộp hẳn bằng Bind, gửi đi bằng ETRANSMIT để không mất file.
Mở bản vẽ thấy báo thiếu xref, gửi file cho đối tác thì họ thấy trống trơn, chép sang máy khác là mất hết nền kiến trúc: đây đều là lỗi xref. Bài này giải thích xref là gì theo tài liệu Autodesk Help AutoCAD 2027, cách chèn, nạp lại, cắt, bind, gửi đi và bảng xử lý lỗi mất xref.
Xref là gì và khác block ở chỗ nào
Xref (external reference, tham chiếu ngoài) là một file DWG khác được "gắn" vào bản vẽ đang mở. Theo Autodesk Help AutoCAD 2027, xref là đường liên kết tới model space của file kia: ai sửa file gốc thì bản vẽ của bạn tự hiện bản mới khi mở lại hoặc khi nạp lại (Reload), và việc gắn xref không làm file của bạn nặng thêm đáng kể. Trong khi đó block chèn bằng INSERT là bản sao nằm hẳn trong file, sửa file gốc không ảnh hưởng.
| Xref (XATTACH) | Block (INSERT) | |
|---|---|---|
| Dữ liệu nằm ở đâu | File DWG riêng, bản vẽ chỉ giữ đường dẫn | Nằm trong bản vẽ |
| File gốc thay đổi | Bản vẽ cập nhật khi mở hoặc Reload | Không đổi |
| Dung lượng bản vẽ chủ | Tăng không đáng kể | Tăng theo nội dung block |
| Gửi file cho người khác | Phải gửi kèm file xref (hoặc dùng ETRANSMIT, Bind) | Gửi một file là đủ |
| Tên layer | Có tiền tố: tenfile|tenlayer | Gộp vào layer của bản vẽ |
Cách dùng điển hình: kiến trúc giữ file mặt bằng gốc, kết cấu và điện nước gắn mặt bằng đó làm xref để vẽ chồng lên. Khi kiến trúc sửa tường, các bộ môn chỉ cần Reload là thấy. Autodesk cũng gợi ý dùng xref để ghép một bản vẽ tổng từ nhiều bản vẽ thành phần, và giữ tên layer, kiểu chữ, kiểu kích thước của từng file tách biệt nhau.
Xref có đủ trên AutoCAD LT (xem cùng trang trong tài liệu AutoCAD LT). Phần khác biệt nhỏ được ghi ở từng mục bên dưới.
Các lệnh xref và lệnh tắt
| Lệnh | Lệnh tắt | Tác dụng |
|---|---|---|
| EXTERNALREFERENCES / XREF | XR | Mở bảng External References để gắn, nạp lại, tháo, bind, sửa đường dẫn |
| XATTACH | XA | Gắn một hoặc nhiều file DWG làm xref |
| XCLIP | XC | Cắt bớt phần hiển thị của xref hoặc block theo một đường biên |
| XBIND | Bind từng định nghĩa phụ thuộc (layer, kiểu chữ, block...) của xref vào bản vẽ | |
| REFEDIT | Sửa xref ngay trong bản vẽ chủ | |
| XOPEN | Mở file xref đã chọn trong cửa sổ riêng | |
| ETRANSMIT | Đóng gói bản vẽ kèm xref, font... để gửi đi |
Lệnh tắt lấy từ bảng phím tắt AutoCAD LT của Autodesk. Ngoài ra bảng External References mở được từ tab View > panel Palettes > External References Palette.
Chèn xref: Attach, Overlay và kiểu đường dẫn
Các bước theo XATTACH và hộp thoại Attach External Reference:
- Gõ
XA(XATTACH), chọn file DWG cần gắn; có thể chọn nhiều file một lần. - Ở Reference Type, chọn Attachment hoặc Overlay (khác nhau ở bảng bên dưới).
- Ở Path Type, chọn Full path, Relative path hoặc No path. Mặc định là Relative.
- Đặt Insertion Point, Scale, Rotation (nhập số hoặc chỉ trên màn hình). Để các bộ môn chồng khít nhau, thống nhất chèn tại 0,0,0 với tỉ lệ 1.
- Bấm OK. Muốn tháo hẳn xref thì dùng Detach trong bảng External References, không dùng Erase: Detach mới gỡ cả xref và các định nghĩa đi kèm như layer.
| Reference Type | Khi bản vẽ của bạn lại bị người khác gắn làm xref |
|---|---|
| Attachment | Xref của bạn đi theo, hiện ra ở bản vẽ của họ (xref lồng) |
| Overlay | Bị bỏ qua, không hiện ở bản vẽ của họ |
Theo About Nesting and Overlaying, Overlay sinh ra cho làm việc nhóm qua mạng: bạn cần nhìn file của đồng nghiệp để vẽ khớp, nhưng không muốn file đó hiện hai lần khi cả hai cùng được gắn vào bản vẽ tổng.
Ba kiểu đường dẫn theo About Setting Paths to Referenced Drawings:
Vuốt ngang để xem đủ bảng.
| Kiểu | Lưu gì | Phù hợp khi |
|---|---|---|
| Full path | Đường dẫn đầy đủ có ổ đĩa, ổ mạng hoặc URL | File để cố định trên ổ mạng chung, không di chuyển |
| Relative path (mặc định) | Đường dẫn tính từ thư mục bản vẽ chủ, như .\XREF\kientruc.dwg hay ..\ | Chép cả thư mục dự án sang ổ hay máy khác với cùng cấu trúc |
| No path | Chỉ tên file | Xref nằm cùng thư mục bản vẽ chủ hoặc trong đường dẫn tìm kiếm |
Relative không dùng được khi file xref nằm ở ổ đĩa khác hoặc trên máy chủ khác với bản vẽ chủ. Đổi kiểu mặc định cho các xref gắn sau này bằng biến REFPATHTYPE: 0 là No path, 1 là Relative (giá trị ban đầu), 2 là Full; biến này không đổi các xref đã gắn. Khi chọn No path, AutoCAD tìm file lần lượt ở thư mục bản vẽ chủ, các Support search path trong Options, tab Files, project search path (không có trên AutoCAD LT), rồi thư mục Start In của shortcut.
Nạp lại, tạm tắt và nhận thông báo khi xref thay đổi
Theo About Updating Referenced Drawing Attachments, mọi xref tự cập nhật khi bạn mở bản vẽ. Trong lúc đang vẽ, nạp lại bằng cách (To Reload Attached Xrefs):
- Một xref: trong bảng External References, chuột phải tên xref, chọn Reload.
- Tất cả: nút Refresh/Reload trên đầu bảng, chọn Reload All References, hoặc chuột phải vùng trống.
- Bấm vào bóng thông báo ở biểu tượng Xref góc phải thanh trạng thái khi AutoCAD báo file gốc đã thay đổi.
Biến XREFNOTIFY điều khiển thông báo này; mặc định AutoCAD kiểm tra 5 phút một lần. Muốn tạm giấu một xref mà không tháo, dùng Unload trong menu chuột phải (danh sách menu bảng External References), cần lại thì Reload. Thay đổi màu, bật tắt layer của xref ngay trong bản vẽ chủ được giữ lại hay không do biến VISRETAIN quyết định: đặt 0 thì các thay đổi chỉ có tác dụng trong phiên làm việc hiện tại. Độ mờ của xref đặt bằng XDWGFADECTL.
Cắt xref bằng XCLIP
Gắn cả mặt bằng tổng nhưng chỉ cần hiện một khu vực? Dùng XCLIP. Theo To Clip an Xref:
- Chọn xref, bấm tab External Reference > panel Clipping > Create Clipping Boundary, hoặc gõ
XC. - Nếu được hỏi, đồng ý xóa đường biên cũ.
- Chọn polyline có sẵn, hoặc vẽ biên hình chữ nhật (Rectangular), đa giác (Polygonal).
- Tùy chọn Invert Clip đảo vùng bị ẩn: ẩn phần bên trong biên thay vì bên ngoài.
| Tùy chọn XCLIP | Tác dụng |
|---|---|
| On / Off | Bật, tắt hiệu lực cắt mà không xóa biên |
| Delete | Xóa biên cắt; Autodesk ghi không dùng ERASE để xóa biên cắt được |
| Generate Polyline | Vẽ ra polyline trùng biên cắt để sửa bằng PEDIT rồi cắt lại |
| Clipdepth | Đặt mặt cắt trước, sau cho xref 3D |
| XCLIPFRAME | Biến điều khiển việc hiện đường biên cắt |
Lưu ý theo About Clipping External References and Blocks: cắt chỉ đổi phần hiển thị, đối tượng bên trong không bị sửa; polyline làm biên được phép hở nhưng phải gồm đoạn thẳng và không tự cắt nhau; biên đa giác tự cắt sẽ báo lỗi. XCLIP dùng được cho cả block. Xem thêm cách xử lý block ở bài phá block, sửa block trong CAD.
Bind xref vào bản vẽ trước khi gửi hoặc lưu trữ
Bind biến xref thành một phần cố định của bản vẽ, không còn là file ngoài (About Archiving Drawings with Xrefs). Autodesk gợi ý bind khi lưu trữ hồ sơ đã chốt, để sau này ai sửa file gốc cũng không làm đổi hồ sơ, hoặc khi cần gửi một file cho người xem. Các bước theo To Bind an Xref:
- Mở bảng External References, tắt nút Missing để hiện đủ mọi tham chiếu.
- Chuột phải xref, chọn Bind. Xref phải đang ở trạng thái Loaded.
- Chọn Bind hoặc Insert rồi OK. Xref được đổi thành block definition và một block reference được chèn vào đúng chỗ.
| Kiểu | Tên layer, kiểu chữ sau khi bind | Ví dụ layer Dien trong file MatBang |
|---|---|---|
| Bind | Thêm tiền tố tenxref$n$ (n bắt đầu từ 0), không đụng tên có sẵn | MatBang$0$Dien |
| Insert | Gộp vào tên có sẵn trong bản vẽ, không tiền tố | Dien |
Kiểu mặc định trong hộp thoại do biến BINDTYPE quyết định (0 Bind, 1 Insert). Chỉ cần lấy một layer, một kiểu chữ của xref thay vì cả file thì dùng XBIND. Autodesk ghi không bind được xref có chứa proxy object.
Gửi bản vẽ có xref: ETRANSMIT thay vì gửi lẻ từng file
Lỗi kinh điển: gửi mỗi file chính, người nhận mở ra thấy trống trơn vì thiếu xref. ETRANSMIT đóng gói bản vẽ và tự kèm mọi file phụ thuộc như xref và font. Theo Modify Transmittal Setup và About Transmitting Drawing Packages:
- Kiểu gói: Folder (thư mục không nén) hoặc Zip. Bản hiện tại không còn tạo file tự giải nén EXE và không đặt mật khẩu cho file ZIP.
- File Format: chuyển mọi bản vẽ trong gói về định dạng DWG cũ hơn cho người dùng phiên bản thấp.
- Use Organized Folder Structure: giữ cấu trúc thư mục, đường dẫn relative được giữ nguyên.
Gói gửi đi có đủ font giúp tránh lỗi chữ ở máy người nhận; chuyện cài font xem ở bài cài font cho AutoCAD. Cần xuất cả bộ bản vẽ ra PDF thì dùng PUBLISH để in hàng loạt.
Lỗi mất xref và cách xử lý
Khi có xref không tìm thấy, biểu tượng Xref ở thanh trạng thái có thêm dấu chấm than; bấm vào sẽ mở bảng External References (Autodesk Help). Bật nút Missing để chỉ hiện các tham chiếu bị thiếu (EXTERNALREFERENCES).
Vuốt ngang để xem đủ bảng.
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Xref báo Not Found, bản vẽ trống chỗ xref | File xref bị đổi tên, chuyển thư mục, hoặc người gửi không kèm file | Chuột phải xref, Select New Path trỏ tới file đúng; xin lại gói ETRANSMIT |
| Chép dự án sang máy khác là mất hết xref | Xref gắn bằng Full path trỏ ổ đĩa cũ | Chuột phải, Change Path Type > Make Relative; hoặc Change Path > Find and Replace để thay đường dẫn hàng loạt |
| Không xóa được xref bằng Erase | Xóa đối tượng không gỡ định nghĩa xref | Dùng Detach trong bảng External References |
| Không Detach được xref lồng | Xref lồng chỉ tháo được trong file chứa nó | Mở file xref cha (XOPEN) và Detach ở đó |
| Không Bind được | Xref đang Unloaded, Not Found, hoặc chứa proxy object | Reload hoặc sửa đường dẫn trước; xref có proxy không bind được |
Bind xong layer mang tên lạ file$0$layer | Chọn kiểu Bind | Dùng Insert, hoặc đặt BINDTYPE = 1 trước khi bind |
| Không đặt layer của xref làm hiện hành được | Layer thuộc xref không thể là layer hiện hành | Tạo layer riêng trong bản vẽ chủ |
| Xref của đồng nghiệp hiện hai lần ở bản vẽ tổng | Họ gắn bằng Attachment | Đổi Xref Type sang Overlay |
Dùng xref cần AutoCAD bản nào
Gắn, nạp lại, cắt, bind xref và ETRANSMIT đều có trên AutoCAD LT 2027. Bản AutoCAD 2027 thêm project search path cho xref, gắn point cloud và coordination model (Navisworks) trong cùng bảng External References, cùng LISP và bộ công cụ chuyên ngành. So sánh đầy đủ ở bài AutoCAD LT 2027 làm được gì.
| Phiên bản | Xref | Giá tại TND |
|---|---|---|
| AutoCAD LT 2027 | Attach, Overlay, Reload, XCLIP, Bind, ETRANSMIT | 12.800.000đ/năm |
| AutoCAD 2027 | Như LT, thêm project search path, point cloud, coordination model | 41.900.000đ/năm |
Mới làm quen AutoCAD: các lệnh cơ bản. Có bản vẽ PDF cần đưa vào làm nền: chuyển PDF sang CAD. Bảng giá phần mềm CAD có hóa đơn VAT: phần mềm CAD bản quyền.
Câu hỏi thường gặp
Xref là gì trong AutoCAD?
Là file DWG khác được gắn vào bản vẽ dưới dạng liên kết tới model space của file đó. Sửa file gốc thì bản vẽ cập nhật khi mở lại hoặc Reload.
Lệnh chèn xref trong CAD là gì?
XATTACH, lệnh tắt XA. Bảng quản lý xref mở bằng XREF hoặc EXTERNALREFERENCES, lệnh tắt XR.
Attach và Overlay khác nhau thế nào?
Khi bản vẽ của bạn bị người khác gắn làm xref, xref dạng Attachment đi theo còn dạng Overlay bị bỏ qua.
Vì sao xref bị mất khi chép file sang máy khác?
Thường do xref gắn bằng Full path trỏ ổ đĩa cũ hoặc không chép kèm file xref. Dùng Make Relative, Select New Path hoặc gửi bằng ETRANSMIT.
Bind và Insert khi bind xref khác nhau gì?
Bind giữ tên layer, kiểu chữ có tiền tố tenxref$0$; Insert gộp vào tên có sẵn, không tiền tố. Mặc định do BINDTYPE quyết định.
AutoCAD LT có dùng được xref không?
Có. XATTACH, Reload, XCLIP, Bind, ETRANSMIT đều có trên AutoCAD LT 2027; riêng project search path, point cloud, coordination model chỉ có trên AutoCAD.
Nguồn tham khảo
- Autodesk Help: About Attaching and Detaching Referenced Drawings (Xrefs)
- Autodesk Help AutoCAD LT 2027: About Attaching and Detaching Referenced Drawings
- Autodesk Help: About Nesting and Overlaying Referenced Drawings
- Autodesk Help: About Setting Paths to Referenced Drawings
- Autodesk Help: REFPATHTYPE (System Variable)
- Autodesk Help: About Updating Referenced Drawing Attachments
- Autodesk Help: To Reload Attached Xrefs
- Autodesk Help: XATTACH (Command)
- Autodesk Help: Attach External Reference Dialog Box
- Autodesk Help: EXTERNALREFERENCES (Command)
- Autodesk Help: Shortcut Menus (External References Palette)
- Autodesk Help: About Clipping External References and Blocks
- Autodesk Help: To Clip an Xref
- Autodesk Help: XCLIP (Command)
- Autodesk Help: About Archiving Drawings with Xrefs (Binding)
- Autodesk Help: To Bind an Xref to the Current Drawing
- Autodesk Help: BINDTYPE (System Variable)
- Autodesk Help: XBIND (Command)
- Autodesk Help: ETRANSMIT (Command)
- Autodesk Help: About Transmitting Drawing Packages Electronically
- Autodesk Help: Modify Transmittal Setup Dialog Box
- Autodesk: AutoCAD LT Shortcut Guide (PDF)
