Trả lời nhanh: Bốn thứ tối thiểu: nguồn điện riêng có bộ lưu điện, điều hòa chuyên dụng chạy liên tục, phòng có khóa và cảm biến nhiệt độ có cảnh báo. Nguyên tắc tính làm mát thô là công suất lạnh phải bằng hoặc hơn tổng công suất điện của thiết bị, vì gần như toàn bộ điện tiêu thụ biến thành nhiệt.
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đặt máy chủ trong một góc phòng làm việc với một chiếc điều hòa dân dụng, rồi ngạc nhiên khi ổ cứng hỏng liên tục. Bài này nói về những gì thực sự cần, và ngưỡng mà từ đó nên gửi máy vào trung tâm dữ liệu.
Tính điện và làm mát
Bắt đầu bằng một con số: tổng công suất điện thực tế của mọi thiết bị trong phòng, đo lúc chạy tải chứ không lấy công suất danh định của bộ nguồn.
Từ con số đó suy ra ba thứ:
- Công suất lạnh cần có. Gần như toàn bộ điện mà thiết bị tiêu thụ biến thành nhiệt. Nên công suất làm mát tối thiểu phải tương đương tổng công suất điện, cộng thêm biên cho nhiệt từ tường, trần và người ra vào.
- Dung lượng bộ lưu điện. Tính theo thời gian bạn cần để tắt máy an toàn, hoặc để máy phát khởi động nếu có.
- Đường điện riêng. Phòng máy nên có nhánh điện riêng từ tủ tổng, không dùng chung với ổ cắm văn phòng, để tránh việc ai đó cắm ấm siêu tốc làm nhảy cầu dao chung.
Về nhiệt độ mục tiêu, khoảng hai mươi hai tới hai mươi lăm độ là dải hợp lý. Lạnh hơn không tốt hơn mà chỉ tốn điện, còn độ ẩm quá thấp lại gây tĩnh điện.
Điều hòa, chỗ hay làm sai nhất
Điều hòa dân dụng có ba vấn đề khi dùng cho phòng máy.
Không thiết kế để chạy liên tục. Máy dân dụng tính cho vài giờ mỗi ngày, không phải hai mươi bốn giờ suốt năm. Tuổi thọ giảm rất nhanh.
Không tự bật lại sau khi mất điện. Đây là vấn đề nguy hiểm nhất. Mất điện đêm, điện có lại, máy chủ tự bật nhưng điều hòa thì không. Sáng hôm sau bạn vào phòng bốn mươi độ. Có thiết bị nhỏ giải quyết việc này, hãy lắp.
Xử lý độ ẩm không phù hợp. Điều hòa dân dụng làm khô không khí quá mức khi chạy liên tục, gây tĩnh điện.
Giải pháp tối thiểu chấp nhận được: hai máy điều hòa chạy luân phiên thay vì một máy chạy liên tục, cả hai đều có chức năng tự bật lại, và có cảm biến nhiệt độ độc lập gửi cảnh báo.
Bố trí luồng khí
Công suất lạnh đủ nhưng bố trí sai thì máy vẫn nóng. Nguyên nhân là khí nóng thổi ra từ máy chủ bị hút ngược vào mặt trước của chính nó.
Ba nguyên tắc:
- Máy chủ hút khí ở mặt trước và thải ở mặt sau. Xếp tủ sao cho mọi mặt trước quay về cùng một hướng, tạo lối lạnh ở trước và lối nóng ở sau.
- Bịt các khe trống trong tủ bằng tấm chắn. Khe trống cho khí nóng đi vòng từ sau ra trước, phá vỡ toàn bộ bố trí.
- Điều hòa thổi vào lối lạnh và hút từ lối nóng, không thổi thẳng vào mặt sau máy chủ.
Với phòng nhỏ chỉ một tủ, ít nhất hãy đảm bảo khí nóng ở mặt sau có đường thoát và không bị dồn vào một góc kín.
Điện dự phòng và chống cháy
Bộ lưu điện. Bắt buộc, không phải tùy chọn. Ba việc cần làm ngoài việc lắp nó: nối tín hiệu để máy chủ tự tắt an toàn khi pin sắp cạn, thử tải mỗi sáu tháng, và thay pin theo khuyến cáo. Rất nhiều bộ lưu điện chỉ được phát hiện là đã hỏng pin vào đúng lúc mất điện.
Chống cháy. Bình chữa cháy phù hợp cho thiết bị điện phải có ngay trong hoặc sát phòng, và người trong công ty phải biết dùng. Tuyệt đối không dùng nước.
Với phòng máy quan trọng, hệ thống chữa cháy bằng khí là lựa chọn đúng vì nó dập lửa mà không phá hủy thiết bị. Đắt, nên chỉ hợp lý khi giá trị thiết bị và dữ liệu đủ lớn.
Cảm biến và cảnh báo. Tối thiểu cần cảm biến nhiệt độ gửi cảnh báo khi vượt ngưỡng. Thêm cảm biến khói và cảm biến nước nếu có điều kiện. Cảnh báo phải tới điện thoại của người trực, không chỉ hiện trên màn hình trong phòng.
Khi nào nên thôi tự dựng
Bốn dấu hiệu cho thấy đã tới lúc gửi máy vào trung tâm dữ liệu.
- Từ ba tới bốn máy chủ trở lên. Lúc đó chi phí điều hòa, điện dự phòng và chống cháy làm đúng bắt đầu vượt tiền thuê chỗ.
- Hệ thống không được phép dừng. Phòng máy tự dựng gần như không bao giờ có máy phát, nên mất điện kéo dài là dừng.
- Cần đường truyền tốt và ổn định. Đường truyền văn phòng thường không có cam kết băng thông và địa chỉ cố định.
- Không có người trực. Sự cố ban đêm ở phòng máy công ty nghĩa là sáng hôm sau mới có người biết.
Hướng trung gian phổ biến: gửi các hệ thống quan trọng vào trung tâm dữ liệu, giữ lại ở văn phòng một máy làm nơi nhận bản sao lưu và làm môi trường kiểm thử. Máy đó hỏng cũng không ai phải thức đêm.
Bảng bốn sai lầm về làm mát
| Sai lầm | Hậu quả | Cách đúng |
|---|---|---|
| Dùng điều hòa dân dụng thông thường | Không thiết kế để chạy liên tục, hỏng sau vài tháng | Dùng loại thiết kế cho phòng máy, chạy được suốt ngày đêm |
| Chỉ có một máy điều hòa | Máy hỏng là phòng nóng lên trong vài chục phút | Hai máy chạy luân phiên, mỗi máy đủ tải một mình |
| Không có cảm biến nhiệt độ và cảnh báo | Biết phòng nóng khi máy chủ đã tự tắt | Đặt cảm biến, gửi cảnh báo về điện thoại |
| Đặt máy chủ quay lung tung trong tủ | Khí nóng của máy này thổi vào máy kia | Tất cả cùng hút khí lạnh từ một phía, thải nóng ra phía kia |
Quy tắc ước lượng công suất làm mát
# Quy tac uoc luong nhanh: # 1. Cong cong suat dien tieu thu cua tat ca thiet bi trong phong# 2. Gan nhu toan bo dien nang do bien thanh NHIET# 3. Cong suat lam mat can co it nhat bang luong nhiet do,# va nen du them khoang 30 phan tram # Vi du: tong thiet bi tieu thu 3 kilowatt# thi can lam mat it nhat 3 kilowatt, nen chon khoang 4 kilowatt# va nen chia thanh hai may de mot may hong van con may kia # Ve dien:# - Duong dien rieng cho phong may, khong dung chung voi o cam van phong# - Bo luu dien du cho thoi gian tat may an toan, toi thieu 15 phut# - Neu can chay lien tuc: may phat dien, va phai chay thu CO TAI dinh ky # Nhiet do muc tieu: khoang 22 den 25 do C, va quan trong hon la ON DINH.# Nhiet do dao dong lien tuc hai linh kien hon la nhiet do cao deu. # Dat canh bao khi nhiet do vuot nguong, gui ve dien thoai.# Khong co canh bao thi ban biet luc may chu da tu tat.Khi nào nên thôi tự dựng phòng máy
- Khi chi phí điện, điều hòa và chống cháy vượt tiền thuê chỗ đặt tại trung tâm dữ liệu. Với dàn máy nhỏ, ngưỡng này đến sớm hơn nhiều người nghĩ.
- Khi hệ thống phục vụ khách hàng và có cam kết thời gian hoạt động. Một phòng máy tự dựng khó đạt được mức tin cậy đó.
- Khi không có ai trực để xử lý khi điều hòa hỏng vào cuối tuần. Đây là tình huống làm hỏng phần cứng thật, không phải rủi ro lý thuyết.
Câu hỏi thường gặp
Đặt máy chủ trong phòng làm việc có sao không
Ba vấn đề: ồn ảnh hưởng người làm việc, bụi từ môi trường văn phòng bám vào tản nhiệt, và bất cứ ai cũng chạm được vào máy. Nếu bắt buộc phải vậy, ít nhất hãy dùng tủ có khóa và đặt ở góc thoáng, xa chỗ ngồi.
Nhiệt độ bao nhiêu là quá nóng
Máy chủ chịu được nhiệt độ môi trường cao hơn nhiều người nghĩ, nhưng nhiệt độ cao kéo dài làm giảm tuổi thọ linh kiện, nhất là ổ cứng. Nên đặt cảnh báo ở khoảng ba mươi độ và xử lý ngay, đừng để tới ngưỡng máy tự tắt.
Có cần sàn nâng không
Với phòng nhỏ vài tủ thì không cần. Sàn nâng phục vụ việc đi dây và dẫn khí lạnh cho phòng máy lớn. Với quy mô doanh nghiệp vừa, đi dây trên máng phía trên là đủ và dễ bảo trì hơn.
Bộ lưu điện nên chọn loại nào
Với máy chủ nên chọn loại chuyển đổi kép, vì nó cấp điện sạch và ổn định liên tục chứ không chỉ khi mất điện. Loại rẻ hơn có thời gian chuyển mạch và chất lượng điện kém hơn, phù hợp cho máy tính văn phòng hơn là máy chủ.
