Trả lời nhanh: Dùng 2 Point Arc: bấm hai đầu, kéo độ phồng, gõ số kèm r để đặt bán kính, kèm s để đặt số đoạn (mặc định 12). Bo góc chữ nhật thì vẽ một cung rồi double-click các góc còn lại. Hình cầu: cho đường tròn đứng chạy Follow Me theo đường tròn nằm. Làm mịn khối cong bằng Eraser giữ Ctrl hoặc Soften Edges.
Người dùng SketchUp tìm cách vẽ đường cong, bo góc, làm tròn cạnh khoảng 650 lần mỗi tháng. Điểm cần nắm trước tiên là đường cong trong SketchUp được ghép từ các đoạn thẳng, nên chỉnh số đoạn và làm mềm cạnh quan trọng ngang với cách vẽ. Bài này đi theo tài liệu SketchUp Help: bốn công cụ cung, bo góc, dựng khối tròn xoay và làm mịn cạnh.
Đường cong trong SketchUp thực chất là gì
Theo trang Drawing Arcs của SketchUp Help, SketchUp không có đường cong toán học như CAD: một cung (arc) là nhiều đoạn thẳng nối nhau nhưng hoạt động như một đối tượng. Mặc định mỗi cung có 12 đoạn. Nhiều đoạn thì cong mượt hơn nhưng máy phải xử lý nặng hơn; ít hơn 12 đoạn thì mô hình nhẹ nhưng cung trông gãy khúc. Đường tròn và đa giác cũng theo cách đó (Drawing Basic Shapes): chọn một đoạn là chọn cả đường.
Hiểu điều này giải thích phần lớn thắc mắc: vì sao cung trông có cạnh, vì sao khối tròn hiện nhiều đường sọc, và vì sao muốn xóa nửa đường tròn phải cắt nó ra trước.
Bốn công cụ vẽ cung: Arc, 2 Point Arc, 3 Point Arc, Pie
Các công cụ cung nằm ở thanh Getting Started hoặc Drawing, thanh Large Tool Set và menu Draw > Arcs.
| Công cụ | Cách bấm | Dùng khi |
|---|---|---|
| Arc | Bấm tâm, bấm điểm đầu (nhập bán kính), bấm điểm cuối (nhập góc) | Biết tâm và góc ở tâm của cung |
| Pie | Như Arc nhưng ra hình quạt kín, có mặt (face) | Vẽ mặt hình quạt, mảng sân, ô cửa quạt |
| 2 Point Arc | Bấm hai đầu dây cung, kéo ra độ phồng (bulge) | Biết hai đầu mút; bo góc chữ nhật; vẽ nửa đường tròn |
| 3 Point Arc | Bấm điểm đầu, điểm thứ hai (điểm xoay), điểm cuối | Cung đi qua ba điểm cho trước |
Vẽ cung bằng 2 Point Arc, công cụ dùng nhiều nhất:
- Chọn 2 Point Arc, bấm điểm đầu.
- Bấm điểm cuối, hoặc gõ chiều dài dây cung rồi Enter.
- Kéo chuột vuông góc với dây cung để chỉnh độ phồng; khi thấy gợi ý half-circle là đúng nửa đường tròn. Bấm hoặc gõ giá trị độ phồng (ví dụ 500mm) rồi Enter.
- Ngay sau khi vẽ, gõ
1200rđể đặt bán kính thay cho độ phồng, hoặc24sđể đặt số đoạn.
Khóa hướng khi vẽ cung: trong 2 Point Arc và 3 Point Arc, chạm phím mũi tên để khóa theo trục: lên là trục xanh dương, trái là xanh lá, phải là đỏ. Muốn cung tiếp tuyến với một cạnh, rê chuột qua cạnh đó trước khi bấm điểm đầu, nhấn Alt (Windows) hoặc Command (macOS) để khóa gợi ý tiếp tuyến.
Chỉnh độ mịn: số đoạn của cung và đường tròn
| Thao tác (ngay sau khi vẽ) | Kết quả |
|---|---|
Gõ 10s, Enter | Cung có 10 đoạn |
Gõ 20c, Enter | Cung tính theo đường tròn 20 cạnh |
| Ctrl + (Windows), Option + (macOS) | Tăng số đoạn |
| Ctrl - (Windows), Option - (macOS) | Giảm số đoạn |
| Circle (phím C): gõ số cạnh trước khi vẽ | Đường tròn nhiều hoặc ít cạnh hơn |
| Chuột phải, Entity Info | Sửa bán kính, số đoạn của cung, đường tròn đã vẽ |
Cung đã vẽ còn sửa được bằng Move: rê vào điểm giữa cung rồi kéo để đổi độ cong, kéo một đầu mút để đổi chiều dài và bán kính. Nếu cung bị scale không đều (kéo giãn một chiều) thì mất tính chất cung, không sửa bán kính được nữa. Khi Push/Pull một mặt có cạnh cung, SketchUp tạo bề mặt cong đặc biệt, vẫn sửa được bán kính bằng cách Move cạnh giữa.
Vẽ elip: SketchUp không có công cụ elip riêng. Theo SketchUp Help: vẽ đường tròn, chọn nó, bấm một grip ở giữa cạnh khung bao (không phải grip góc) và kéo để ép thành elip.
Bo góc trong SketchUp: góc mặt phẳng và cạnh khối
Bo góc hình chữ nhật (2D): dùng 2 Point Arc. Vẽ cung bo ở góc đầu tiên (bấm hai điểm trên hai cạnh, kéo tới khi cung tiếp tuyến), rồi rê chuột tới các góc còn lại và double-click. Theo SketchUp Help, double-click lặp lại đúng thông số cung vừa vẽ và tự xóa phần góc thừa.
Bo, tạo gờ dọc cạnh khối (3D): theo Extruding with Follow Me, Follow Me cho một mặt cắt chạy dọc đường dẫn, hợp cho các chi tiết chạy theo chu vi hay cạnh như phào, máng xối. Hai điều kiện: mặt cắt gần vuông góc với đường dẫn, và nếu mô hình chia group thì mặt cắt và đường dẫn phải nằm cùng một group. Cách dựng phào chỉ, lan can bằng Follow Me sẽ có bài hướng dẫn riêng.
Vẽ hình cầu, bát, vòm, hình nón bằng Follow Me
Theo Modeling Specific Shapes của SketchUp Help, hình tròn xoay dựng bằng cách cho một mặt cắt chạy theo đường tròn:
- Vẽ một đường tròn trên mặt đất (nên bắt đầu ở gốc trục). Kích thước không quan trọng, đây là đường dẫn.
- Bắt đầu từ trục xanh dương, vẽ đường tròn thứ hai vuông góc với đường tròn thứ nhất. Orbit sao cho trục đỏ hoặc xanh lá chạy ngang màn hình; nếu Circle không giữ hướng, giữ Shift để khóa. Bán kính đường tròn này là bán kính hình cầu.
- Chọn đường tròn trên mặt đất bằng Select.
- Chọn Follow Me, bấm vào mặt đường tròn đứng. SketchUp tạo hình cầu; xóa đường tròn mặt đất nếu không cần.
| Muốn dựng | Mặt cắt cho Follow Me |
|---|---|
| Hình cầu | Nguyên đường tròn đứng, không cần cắt |
| Bát | Nửa vành khuyên: Offset đường tròn đứng ra độ dày, cắt nửa trên, xóa mặt trong |
| Vòm | Như bát nhưng mặt cắt lật ngược |
| Hình nón | Tam giác vuông góc với đường tròn nền |
| Chân cột, bình, trụ tiện | Nửa mặt cắt vẽ bằng Line, Arc; đáy chạm tâm đường tròn |
Lưu ý khi cắt nửa đường tròn: đường tròn là một đối tượng liền, phải vẽ một đường Line cắt ngang để tách nó ra trước, rồi mới xóa được nửa trên bằng Eraser. Với bát (hai đường tròn lồng nhau) cần hai đường cắt, mỗi đường tròn một đường. Follow Me báo lỗi thì zoom sát kiểm khe hở giữa các nét và Orbit kiểm mặt cắt có thật sự vuông góc không.
Làm mịn cạnh: Soften, Smooth và Hide
Khối cong hiện nhiều đường sọc là do các cạnh giữa các mặt nhỏ còn hiện. Theo Softening, Smoothing, and Hiding Geometry:
| Thuộc tính cạnh | Tác dụng |
|---|---|
| Soft (làm mềm) | Ẩn cạnh, các mặt hai bên gộp thành một bề mặt (surface): bấm một bên là chọn cả hai |
| Smooth (làm mượt) | Thêm đổ bóng mượt cho các mặt; nếu chỉ Smooth thì cạnh vẫn hiện |
| Hide (ẩn) | Ẩn cạnh nhưng các mặt không gộp thành bề mặt |
Cách nhanh bằng Eraser: chọn Eraser (phím E), giữ Ctrl (Windows) hoặc Option (macOS) rồi quét qua các cạnh như khi xóa; cạnh được làm mềm và mượt thay vì bị xóa. Làm nhầm thì giữ Alt (Windows) hoặc Command (macOS) và bấm lại các cạnh đó để bỏ.
Cách chỉnh kỹ bằng bảng Soften Edges:
- Chọn các cạnh hoặc cả khối cần làm mịn.
- Windows: Window > Default Tray > Soften Edges; macOS: Window > Soften Edges; hoặc chuột phải, Soften/Smooth Edges.
- Kéo thanh trượt góc: các cạnh có góc giữa hai mặt nhỏ hơn giá trị này sẽ được làm mềm; số càng lớn càng nhiều cạnh bị làm mềm (SketchUp Help lấy ví dụ 20 độ).
- Smooth normals bật sẵn; bỏ nếu không muốn hiệu ứng đổ bóng mượt. Soften coplanar làm mềm cạnh giữa các mặt cùng mặt phẳng.
Khi Push/Pull từ cung, đường tròn hay đường cong, SketchUp tự gán Soft và Smooth cho các cạnh. Nếu vẽ đường dẫn bằng nhiều đoạn thẳng rời, chọn chúng, chuột phải, Weld Edges để hàn thành một Curve; theo SketchUp Help, Follow Me theo Curve sẽ ra khối có cạnh ẩn và mềm sẵn. Ngược lại, Explode Curve tách cung thành từng đoạn để chọn riêng.
Lỗi hay gặp khi vẽ đường cong trong SketchUp
Vuốt ngang để xem đủ bảng.
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Cung, đường tròn trông gãy khúc | Số đoạn ít (mặc định cung 12 đoạn) | Gõ số đoạn kèm s ngay sau khi vẽ, hoặc sửa trong Entity Info |
| Khối tròn hiện nhiều đường sọc | Cạnh giữa các mặt chưa làm mềm | Eraser + Ctrl, hoặc Soften Edges |
| Không xóa được nửa đường tròn | Đường tròn là một đối tượng liền | Vẽ Line cắt ngang trước rồi xóa |
| Không sửa được bán kính cung | Cung đã bị scale không đều | Vẽ lại cung |
| Follow Me không chạy hoặc ra hình méo | Mặt cắt không vuông góc, có khe hở, hoặc khác group với đường dẫn | Orbit kiểm hướng, nối khe hở bằng Line, đưa về cùng group |
| File nặng, xoay chậm sau khi dựng nhiều khối tròn | Đặt số đoạn quá cao | Giảm số đoạn cho chi tiết nhỏ, ở xa |
Dùng SketchUp bản nào để vẽ đường cong
Các công cụ Arc, Circle, Follow Me, Soften Edges trong bài theo tài liệu SketchUp desktop, có trong SketchUp Pro (12.800.000đ/năm tại TND). Pro còn kèm LayOut để dựng hồ sơ bản vẽ (LayOut trong SketchUp) và cài được extension (plugin SketchUp nên cài). Gói cao hơn là SketchUp Studio (26.290.000đ/năm). So sánh các gói: SketchUp Free, Go, Pro, Studio khác nhau thế nào; mua có hóa đơn: SketchUp bản quyền. Bảng giá chung: phần mềm CAD bản quyền.
Câu hỏi thường gặp
Vẽ đường cong trong SketchUp dùng công cụ nào?
Bốn công cụ cung: Arc, 2 Point Arc, 3 Point Arc và Pie, ở menu Draw > Arcs hoặc thanh Drawing. Hay dùng nhất là 2 Point Arc.
Làm sao cho cung trong SketchUp mượt hơn?
Ngay sau khi vẽ, gõ số đoạn kèm chữ s (ví dụ 24s) rồi Enter, hoặc Ctrl + để tăng; cung đã vẽ thì sửa số đoạn trong Entity Info.
Bo góc trong SketchUp thế nào?
Góc phẳng: vẽ cung bằng 2 Point Arc ở một góc, double-click các góc còn lại để lặp. Gờ, phào chạy dọc cạnh khối thì dùng Follow Me.
Vẽ hình cầu trong SketchUp ra sao?
Vẽ một đường tròn nằm làm đường dẫn và một đường tròn đứng vuông góc làm mặt cắt; chọn đường tròn nằm, dùng Follow Me bấm vào đường tròn đứng.
Vì sao khối tròn hiện nhiều đường kẻ?
Các cạnh giữa mặt nhỏ chưa được làm mềm. Dùng Eraser giữ Ctrl quét qua, hoặc chọn khối, chuột phải, Soften/Smooth Edges.
SketchUp có công cụ vẽ elip không?
Không có công cụ riêng. Vẽ đường tròn, chọn nó và kéo grip giữa cạnh khung bao để ép thành elip.
