Trả lời nhanh: Ổ hỏng theo hình chữ U: nhiều lỗi trong vài tháng đầu, ổn định trong vài năm giữa, rồi tăng dần từ khoảng năm thứ tư. Kế hoạch hợp lý là chạy thử kỹ ổ mới trước khi giao việc, giám sát chỉ số suốt vòng đời, và bắt đầu thay dần từ năm thứ tư thay vì chờ hỏng.
Ổ đĩa là linh kiện hỏng nhiều nhất trong máy chủ, và cách hỏng của chúng có quy luật đủ rõ để lập kế hoạch. Bài này nói về quy luật đó và cách biến nó thành lịch thay thế cụ thể thay vì phản ứng khi có sự cố.
Ổ hỏng theo quy luật nào
Dữ liệu từ các đơn vị vận hành hàng chục nghìn ổ cho thấy tỉ lệ hỏng theo thời gian có hình chữ U.
Giai đoạn đầu, vài tháng đầu tiên. Tỉ lệ hỏng cao hơn mức trung bình, do các lỗi sản xuất và do hư hại trong vận chuyển. Đây là lý do phải chạy thử kỹ ổ mới trước khi giao việc thật.
Giai đoạn giữa, khoảng từ năm thứ nhất tới năm thứ ba. Tỉ lệ hỏng thấp và ổn định. Đây là giai đoạn ổ làm việc tin cậy nhất.
Giai đoạn cuối, từ khoảng năm thứ tư. Tỉ lệ hỏng bắt đầu tăng dần do hao mòn cơ học tích tụ.
Con số cụ thể khác nhau giữa các model và môi trường, nhưng hình dạng đường cong thì nhất quán. Điều này cho bạn hai kết luận thực dụng: kiểm kỹ ổ mới, và bắt đầu lo về ổ từ năm thứ tư.
Yếu tố ảnh hưởng tuổi thọ
Bốn thứ trong tầm kiểm soát của bạn.
- Nhiệt độ. Ổ chạy nóng liên tục có tuổi thọ ngắn hơn rõ rệt. Giữ nhiệt độ ổ trong dải khuyến cáo là cách rẻ nhất để kéo dài tuổi thọ.
- Rung động. Trong dàn nhiều ổ, rung từ các ổ bên cạnh là yếu tố thật. Ổ dòng máy chủ có cơ chế bù rung, ổ máy để bàn thì không, và đó là một lý do quan trọng để không dùng ổ máy để bàn trong máy chủ.
- Chất lượng điện. Mất điện đột ngột lặp lại nhiều lần gây hại tích tụ. Bộ lưu điện không chỉ để tránh dừng dịch vụ mà còn để bảo vệ ổ.
- Chu kỳ bật tắt. Với ổ cơ, bật tắt nhiều hại hơn chạy liên tục. Máy chủ chạy hai mươi bốn giờ thực ra tốt cho ổ hơn máy tắt bật hằng ngày.
Chạy thử ổ mới
Đây là bước bị bỏ qua nhiều nhất và nó loại được phần lớn rủi ro của giai đoạn đầu.
Quy trình gợi ý cho mỗi ổ mới, làm trước khi đưa dữ liệu thật lên:
- Đọc chỉ số tự chẩn đoán ban đầu và ghi lại làm mốc so sánh về sau.
- Chạy bài kiểm tra dài, đọc toàn bộ bề mặt. Mất nhiều giờ với ổ dung lượng lớn.
- Chạy một vòng ghi đầy rồi đọc lại toàn bộ, để phát hiện các khu vực chỉ lộ vấn đề khi ghi.
- Đọc lại chỉ số và so với mốc ban đầu. Bất cứ chỉ số nào về khu vực hỏng tăng lên là lý do đổi bảo hành ngay.
Việc này mất một tới hai ngày cho cả dàn ổ nhưng làm một lần và nó loại được đúng nhóm ổ sẽ hỏng sớm nhất.
Kế hoạch thay thế cho cả dàn
Bốn nguyên tắc để tránh tình huống nhiều ổ hỏng gần nhau.
Đừng mua cả lô cùng đợt sản xuất nếu tránh được. Ổ cùng lô có cùng khuyết tật tiềm ẩn và cùng tuổi, nên xác suất hỏng gần nhau cao hơn. Mua từ hai nguồn hoặc hai thời điểm khác nhau nếu có thể.
Luôn có ổ dự phòng. Nên lắp sẵn trong máy để hệ thống tự dựng lại ngay khi có ổ chết. Ít nhất cũng phải có một ổ cùng model cất trong tủ.
Từ năm thứ tư, thay dần chủ động. Mỗi quý thay một ổ trong dàn, ưu tiên ổ có chỉ số xấu nhất. Cách này trải rủi ro ra thay vì dồn vào một thời điểm, và cũng làm mới dần độ tuổi của cả dàn.
Ghi lại lịch sử. Ổ nào lắp ngày nào, model gì, số sê ri bao nhiêu, đã thay chưa. Bảng này rất hữu ích khi cần quyết định thay hay giữ.
Ổ SSD tính tuổi khác
Với ổ SSD, thời gian gần như không quan trọng. Thứ quyết định là lượng dữ liệu đã ghi.
Hai chỉ số cần theo dõi:
- Mức hao mòn còn lại, thường thể hiện dạng phần trăm. Đây là chỉ số quan trọng nhất.
- Tổng lượng dữ liệu đã ghi, so với con số độ bền mà nhà sản xuất công bố.
Cách lập kế hoạch: đo lượng ghi trung bình mỗi ngày trong vài tuần, chia độ bền còn lại cho con số đó để ra số ngày còn lại. Nhiều ổ trong máy chủ đọc nhiều ghi ít sẽ cho kết quả vượt xa thời hạn bảo hành, và bạn không cần lo.
Ngược lại, ổ làm lớp đệm ghi của hệ thống lưu trữ có thể hao mòn rất nhanh. Với vai trò đó, hãy đặt cảnh báo khi mức hao mòn còn lại xuống dưới một ngưỡng để có thời gian mua ổ thay.
Một lưu ý riêng: ổ SSD hỏng thường đột ngột hơn ổ cơ. Không có tiếng kêu lạ báo trước, chỉ là một ngày nó chuyển sang chế độ chỉ đọc hoặc biến mất khỏi hệ thống. Vì vậy giám sát chỉ số càng quan trọng.
Bảng ba giai đoạn tuổi thọ của ổ
| Giai đoạn | Đặc điểm | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Vài tháng đầu | Tỷ lệ hỏng cao hơn bình thường do lỗi sản xuất | Chạy thử tải nặng trước khi giao dữ liệu quan trọng |
| Từ năm thứ nhất tới năm thứ ba | Tỷ lệ hỏng thấp và khá ổn định | Theo dõi định kỳ, không cần lo lắng |
| Từ năm thứ tư trở đi | Tỷ lệ hỏng tăng dần | Lên kế hoạch thay thế theo đợt, đừng chờ ổ chết |
Quy luật này giải thích vì sao chạy thử ổ mới trước khi đưa vào dùng là việc đáng làm: nó đẩy giai đoạn rủi ro cao ra khỏi lúc ổ đang giữ dữ liệu thật của bạn.
Chạy thử ổ mới trước khi tin
# Lam trong 2 den 3 ngay, truoc khi dua o vao chay that: # 1. Xem chi so ban dau, ghi lai de sau nay sosmartctl -a /dev/sdb | grep -E "Power_On_Hours|Reallocated|Pending"# O moi ma so gio da chay khac 0 dang ke: hoi lai noi ban # 2. Chay bai kiem tra day dusmartctl -t long /dev/sdbsmartctl -l selftest /dev/sdb # 3. Ghi va doc toan bo be mat o it nhat mot vongbadblocks -wsv /dev/sdb# Canh bao: lenh nay XOA sach du lieu tren o. Chi chay voi o moi. # 4. Xem lai chi so sau khi chay thusmartctl -a /dev/sdb | grep -E "Reallocated|Pending"# Neu co chi so nao tang len sau bai thu: doi o, dung dung # Ke hoach thay the cho ca dan:# - Ghi ngay dua vao su dung cua TUNG o# - Khong mua tat ca cung mot lo, chia lam nhieu dot# - Tu nam thu tu, thay dan theo dot thay vi cho tung o chetỔ thể rắn tính tuổi khác
- Không tính theo số giờ chạy mà tính theo tổng lượng dữ liệu đã ghi. Một ổ chạy năm năm nhưng ghi ít có thể còn rất mới về mặt hao mòn.
- Theo dõi chỉ số phần trăm tuổi thọ còn lại mà ổ tự báo. Đây là con số đáng tin hơn mọi ước lượng theo thời gian.
- Ổ thể rắn thường hỏng khác ổ cơ: thay vì kêu lạch cạch rồi chết dần, nó có thể chuyển sang chế độ chỉ đọc hoặc mất hẳn. Vì thế bản sao lưu quan trọng hơn chứ không kém đi khi bạn dùng ổ thể rắn.
Câu hỏi thường gặp
Ổ chạy được bao nhiêu năm
Không có con số chung. Nhiều ổ chạy tốt quá năm năm, nhiều ổ hỏng trong năm đầu. Cách quản lý đúng không phải là đoán tuổi thọ mà là giám sát chỉ số, có cấu hình chịu lỗi phù hợp và có bản sao lưu.
Ổ cũ còn tốt có nên giữ dùng tiếp không
Được, nhưng đừng để chúng ở vị trí chịu dữ liệu quan trọng nhất. Chuyển ổ cũ xuống làm kho cho môi trường kiểm thử hoặc làm nơi nhận bản sao lưu thứ cấp là cách tận dụng hợp lý.
Chạy ổ hai mươi bốn giờ có hại không
Với ổ dòng máy chủ thì không, chúng được thiết kế cho việc đó, và chạy liên tục còn tốt hơn bật tắt nhiều lần. Với ổ dòng máy để bàn thì có, chúng không thiết kế cho chu kỳ làm việc liên tục.
Có nên thay ổ theo lịch cố định không
Với dàn ổ lớn và dữ liệu quan trọng thì đáng, chẳng hạn thay dần từ năm thứ tư. Với hệ thống nhỏ có cấu hình chịu lỗi tốt và bản sao lưu đầy đủ thì thay khi có dấu hiệu là đủ, miễn là bạn thực sự có giám sát và thực sự đọc cảnh báo.