Trả lời nhanh: Mua rẻ hơn trên giấy nếu chỉ so giá thiết bị với tiền thuê, nhưng bảng tính đầy đủ phải cộng thêm chỗ đặt, điện, đường truyền, linh kiện thay thế, thời gian nhân sự và rủi ro dừng máy. Với doanh nghiệp không có phòng máy đạt chuẩn và không có người trực, thuê thường rẻ hơn tính trên ba năm.
Câu hỏi này thường được quyết bằng một phép so hai con số, và đó là lý do nhiều doanh nghiệp mua máy rồi phát hiện chi phí thật cao hơn nhiều so với dự tính. Bài này đưa ra bảng tính đầy đủ cho cả hai hướng.
Bảng tính khi mua
Bảy dòng cho ba năm, và phần lớn dự toán chỉ có dòng đầu.
- Giá máy chủ, gồm cả các tùy chọn hay bị quên như bộ nguồn kép, card mạng và mức giấy phép quản trị từ xa.
- Chỗ đặt. Hoặc thuê chỗ trong trung tâm dữ liệu, hoặc đầu tư phòng máy tại công ty với điều hòa chạy liên tục và bộ lưu điện.
- Điện. Công suất thật nhân số giờ trong ba năm nhân giá điện kinh doanh. Nhớ cộng cả điện cho điều hòa nếu đặt tại công ty.
- Đường truyền và địa chỉ mạng.
- Linh kiện thay thế và bảo hành mở rộng. Ổ cứng gần như chắc chắn phải thay trong ba năm.
- Thời gian nhân sự. Lắp đặt, giám sát, xử lý sự cố, đi lại khi máy ở xa. Quy ra ngày công theo mức lương thật.
- Rủi ro dừng máy. Ước lượng số giờ dừng có thể xảy ra và giá trị thiệt hại mỗi giờ với doanh nghiệp của bạn.
Bảng tính khi thuê
Ngắn hơn nhiều, và đó chính là một phần giá trị của việc thuê.
- Tiền thuê hằng tháng nhân ba mươi sáu.
- Các khoản vượt mức nếu có: băng thông vượt, địa chỉ mạng thêm, dịch vụ sao lưu.
- Thời gian nhân sự, vẫn còn nhưng ít hơn vì bạn không lo phần cứng.
- Chi phí chuyển đổi nếu sau này muốn đổi nhà cung cấp.
Điểm cần nhìn rõ: khi thuê, bạn không sở hữu tài sản nào sau ba năm. Nhưng cũng cần nhìn thẳng vào mặt kia: một máy chủ ba năm tuổi có giá trị còn lại thấp và sắp tới lúc phải thay ổ hàng loạt.
Bốn yếu tố quyết định ngoài tiền
Bạn có phòng máy đạt chuẩn không. Điều hòa chạy hai mươi bốn giờ, bộ lưu điện, phòng có khóa, chống cháy. Nếu không có, hoặc bạn phải đầu tư, hoặc phải thuê chỗ đặt, và cả hai đều làm bảng tính mua đội lên.
Bạn có người trực không. Máy chủ hỏng lúc hai giờ sáng thứ bảy thì ai xử lý. Khi thuê, đây là việc của bên cho thuê. Khi mua, đây là việc của bạn hoặc của người bạn thuê.
Tải của bạn ổn định hay biến động. Tải ổn định nhiều năm nghiêng về mua. Tải biến động hoặc đang tăng nhanh nghiêng về thuê vì bạn nâng cấp dễ hơn.
Dòng tiền của doanh nghiệp. Mua là một khoản lớn một lần. Thuê chia đều và đưa vào chi phí vận hành. Với doanh nghiệp đang cần vốn cho việc khác, đây có thể là yếu tố quyết định.
Khi nào mua rõ ràng đúng
- Doanh nghiệp đã có phòng máy đạt chuẩn và đã có người phụ trách hạ tầng.
- Tải rất ổn định và dự đoán được trong nhiều năm.
- Cần cấu hình đặc thù mà không nhà cung cấp nào có sẵn, chẳng hạn card chuyên dụng hoặc rất nhiều khay ổ.
- Có yêu cầu bắt buộc dữ liệu phải nằm trên phần cứng do doanh nghiệp sở hữu, thường gặp ở một số ngành có quy định riêng.
- Quy mô lớn, từ vài chục máy chủ trở lên, nơi lợi thế quy mô nghiêng về sở hữu.
Khi nào thuê rõ ràng đúng
- Chưa có phòng máy đạt chuẩn và không muốn đầu tư vào đó.
- Không có người trực ngoài giờ.
- Cần chạy trong thời gian ngắn hoặc chưa chắc về nhu cầu dài hạn.
- Cần triển khai nhanh, vì thuê thì có máy trong vài giờ còn mua thì chờ hàng về.
- Muốn chi phí dự đoán được và không muốn bất ngờ vì hỏng phần cứng.
Một hướng trung gian đáng cân nhắc và rất phổ biến: thuê máy chủ cho các hệ thống chính, đồng thời mua một máy cũ giá rẻ đặt tại công ty làm nơi nhận bản sao lưu. Cách này cho bạn cả độ tin cậy lẫn quyền kiểm soát bản sao, với chi phí thấp.
Bảng yếu tố nghiêng về mua hay thuê
| Yếu tố | Nghiêng về mua khi | Nghiêng về thuê khi |
|---|---|---|
| Người vận hành | Bạn có người biết xử lý phần cứng | Không có ai, hoặc chỉ có một người |
| Tính ổn định của nhu cầu | Cấu hình ổn định trong nhiều năm | Nhu cầu thay đổi hoặc chưa rõ |
| Dòng tiền | Có vốn và muốn ghi nhận tài sản | Muốn chi phí đều hằng tháng |
| Yêu cầu về nơi đặt dữ liệu | Bắt buộc kiểm soát phần cứng vật lý | Không có ràng buộc đặc biệt |
Bảng tính ba năm, đừng bỏ dòng nào
# Huong MUA, cong het cac dong sau:# + Tien may va linh kien# + Chi phi dat may: thue cho, hoac dien va mang tai van phong# + Goi ho tro phan cung cua hang, tinh theo 3 nam# + Linh kien du phong nen co san: mot o dia, mot bo nguon# + Thoi gian nguoi cua ban: lap dat, van hanh, xu ly su co# + Rui ro: neu may hong ngoai bao hanh thi mat bao lau va bao nhieu# - Gia tri con lai cua may sau 3 nam, neu ban tinh ban lai # Huong THUE, cong het cac dong sau:# + Tien thue nhan 36 thang# + Phi khoi tao neu co# + Phi bang thong vuot han muc, uoc theo muc dung thuc te# + Phi cac dich vu them: sao luu, dia chi mang, giam sat# + Kha nang tang gia trong 3 nam # So hai con so. Neu chenh duoi 15 phan tram thi tien# khong phai yeu to quyet dinh, hay quyet theo bang o tren.Hai trường hợp rõ ràng
- Mua rõ ràng đúng khi bạn cần cấu hình đặc thù không thuê được, khi đã có sẵn chỗ đặt và người vận hành, và khi nhu cầu ổn định nhiều năm.
- Thuê rõ ràng đúng khi bạn chưa biết cần bao nhiêu tài nguyên, khi không có người trực phần cứng, hoặc khi cần đưa hệ thống vào chạy trong vài ngày thay vì vài tuần.
Câu hỏi thường gặp
Mua máy rồi gửi vào trung tâm dữ liệu có rẻ hơn thuê không
Tùy quy mô. Với một hai máy thì chênh lệch thường không đủ bù công sức và rủi ro tự lo phần cứng. Với nhiều máy và tải ổn định, hướng sở hữu bắt đầu có lợi. Hãy tính cả hai trên ba năm với đầy đủ các dòng ở phần trên.
Thuê máy chủ khác gì thuê VPS
Máy chủ thuê riêng cho bạn toàn bộ phần cứng, không chia sẻ với ai, hiệu năng ổn định và bạn tự quyết cách chia máy ảo. VPS chia sẻ phần cứng với khách khác, rẻ hơn nhiều và linh hoạt hơn, nhưng hiệu năng có thể dao động.
Máy chủ mua rồi có bán lại được không
Được nhưng giá trị còn lại sau ba năm khá thấp, và bán mất thời gian. Đừng tính giá trị thanh lý quá cao trong bảng dự toán. Cách phổ biến hơn là chuyển máy cũ xuống làm kho lưu trữ hoặc làm môi trường kiểm thử.
Thuê rồi muốn chuyển sang mua có khó không
Không khó về kỹ thuật nếu bạn đã ảo hóa, vì chuyển máy ảo sang phần cứng mới là việc quen thuộc. Điểm cần chú ý là giấy phép hệ điều hành: nếu trước đó bên cho thuê lo phần này thì bạn không sở hữu gì và phải mua mới cho máy của mình.