Trả lời nhanh: Vercel thắng tuyệt đối ở khởi đầu: deploy một chạm, preview mỗi PR, hobby tier miễn phí hào phóng. VPS thắng ở vận hành dài hạn có tải thật: chi phí cố định vài trăm nghìn bất kể traffic, không giới hạn thời gian chạy, database và cron cùng máy. Điểm gãy thường đến khi: traffic tăng làm hóa đơn Vercel nhảy theo băng thông/lượt gọi hàm, hoặc bạn cần thứ serverless không cho (job dài, WebSocket, phần mềm tự host). Khách chủ yếu Việt Nam còn nghiêng thêm về VPS: edge toàn cầu không bù được origin đặt ngay tại Việt Nam.
Đây không phải bài chê Vercel, nền tảng ấy tuyệt cho đúng việc của nó. Đây là bài tính tiền: chi phí hai bên biến động theo giai đoạn dự án ra sao, điểm hòa vốn nằm đâu, và vì sao rất nhiều đội Việt Nam chạy mô hình lai, để mỗi đồng chi ra đều đúng chỗ.
- Giai đoạn demo: Vercel miễn phí là vô địch, đừng mất công cãi
- Có traffic thật: phí Vercel co giãn theo dùng (băng thông, lượt hàm, seat), dễ tăng bất ngờ
- VPS: chi phí phẳng + không giới hạn kiểu serverless; trả bằng công vận hành (ngày càng nhỏ nhờ AI)
- Mô hình lai phổ biến: frontend tĩnh trên Vercel, API + database + job trên VPS
Cấu trúc phí hai bên - khác nhau từ gốc
Vercel tính theo mức dùng: gói Pro theo đầu người, cộng các dòng đo lường, băng thông, số lượt/giờ chạy hàm, image optimization... Mỗi dòng có hạn mức kèm đơn giá vượt mức. Ưu điểm: bắt đầu gần như 0đ. Nhược: chi phí là hàm của thành công, viral một tuần, hóa đơn nhảy theo tuần đó, và bạn không kiểm soát được đơn giá.
VPS tính theo cỗ máy: gói 6 vCPU/6 GB giá cố định ~649k/tháng dù 1.000 hay 1.000.000 lượt xem (trong sức máy). Ưu: dự toán được, tải tăng chỉ cần nâng gói theo bậc. Nhược: trả từ đồng đầu tiên kể cả lúc vắng khách, và tự lo vận hành, phần mà PM2/Caddy/agent AI đã làm nhẹ đi rất nhiều so với vài năm trước.
Ba tình huống điểm gãy hay gặp
- Web nội dung/bán hàng có đà: băng thông và ảnh là hai dòng phí phình trước tiên, nhiều team nhận hóa đơn tháng đầu tiên vượt xa tiền một chiếc VPS to.
- Đụng giới hạn kỹ thuật: job chạy quá thời gian hàm bị cắt, cần WebSocket bền, cần cron dày, muốn tự host n8n/Postgres, mỗi thứ trên serverless là một dịch vụ ngoài phải mua thêm; trên VPS là... cài thêm vào máy sẵn có.
- Khách thuần Việt Nam: giá trị lớn nhất của Vercel, edge network toàn cầu, phát huy ít nhất: origin VPS tại Việt Nam cho khách Việt TTFB đẹp hơn edge ở Singapore.
Bài toán mẫu để tự áp số
Một web bán hàng Việt tầm trung: ~300k lượt xem/tháng, nhiều ảnh sản phẩm, một API đơn hàng, một database, vài cron đồng bộ tồn kho.
- Đường Vercel: gói Pro + vượt mức băng thông/ảnh (ẩn số theo mùa) + thuê database ngoài + dịch vụ cron/queue ngoài, tổng thường vượt 1-2 triệu/tháng và dao động.
- Đường VPS: một gói NVMe 6-8 GB (~649k-1.1 triệu) chạy trọn: app, Postgres, Redis, cron, n8n, một hóa đơn phẳng, thêm dịch vụ không thêm dòng phí.
Con số chính xác tùy dự án, điểm mấu chốt là hình dạng chi phí: một bên co giãn khó đoán, một bên phẳng dễ ngủ.
Mô hình lai - lấy cái hay của cả hai
Cách nhiều đội tinh gọn đang chạy: frontend tĩnh/ISR trên Vercel (deploy một chạm, preview cho designer xem) + mọi thứ có trạng thái trên VPS, API, database, queue, automation, admin. Frontend gọi API qua tên miền riêng. Được preview workflow xịn của Vercel ở tầng ít tốn băng thông nhất, giữ chi phí và quyền lực ở tầng backend. Khi nào muốn gom một mối nữa thì Coolify trên VPS tiếp quản luôn phần deploy frontend, đường lui rộng.
Bài toán mẫu, tự thay số của bạn vào
| Hạng mục | Nền tảng theo lượt dùng | Máy chủ ảo tự quản |
|---|---|---|
| Chi phí nền | 0đ tới vài trăm nghìn mỗi tháng ở mức khởi đầu | Cố định, khoảng 300 nghìn tới 1 triệu mỗi tháng |
| Băng thông | Tính theo lượng truyền, tăng theo lượt truy cập | Thường trọn gói |
| Lượt gọi hàm | Tính theo số lượt và thời gian chạy | Không có khái niệm này |
| Cơ sở dữ liệu | Mua dịch vụ riêng | Chạy cùng máy, không tốn thêm |
| Tác vụ định kỳ và hàng đợi | Mua dịch vụ riêng hoặc không làm được | Chạy cùng máy |
| Người vận hành | Không cần | Bạn tự lo cập nhật và bảo mật |
Cách tự tính điểm hòa vốn: cộng chi phí nền tảng cộng băng thông cộng cơ sở dữ liệu cộng dịch vụ phụ trong ba tháng gần nhất, rồi so với một máy chủ ảo đủ sức chạy toàn bộ. Với dự án đã có lượng truy cập ổn định, con số thường nghiêng về máy chủ tự quản từ mốc vài nghìn lượt xem mỗi ngày.
Ba dấu hiệu đã tới lúc chuyển
- Hóa đơn nhảy theo tháng mà không dự đoán được. Một đợt bị dò quét hoặc một vòng lặp lỗi có thể sinh hóa đơn lớn. Chi phí cố định không có rủi ro này.
- Cần thứ nền tảng không cho: tác vụ chạy dài quá giới hạn, kết nối lâu dài, chạy phần mềm tự host, hoặc đặt dữ liệu tại Việt Nam.
- Khách hàng chủ yếu ở Việt Nam. Mạng phân phối toàn cầu giúp phần tệp tĩnh, nhưng phần động vẫn phải về máy gốc. Máy gốc đặt trong nước tiết kiệm 150 tới 250 ms cho mỗi yêu cầu.
Mô hình lai, lấy phần hay của cả hai
- Tệp tĩnh và ảnh để trên mạng phân phối, phần động chạy trên máy chủ của bạn.
- Môi trường xem trước cho mỗi thay đổi vẫn dùng nền tảng theo lượt vì nó tiện và gần như miễn phí ở mức đó.
- Bản chạy thật, cơ sở dữ liệu, tác vụ định kỳ đặt trên máy chủ tự quản để chi phí phẳng và không vướng giới hạn.
Trước khi chuyển, đo thời gian máy chủ trả byte đầu tiên ở cả hai phương án từ mạng của khách hàng thật. Con số đó quan trọng hơn mọi lập luận về kiến trúc.
Câu hỏi thường gặp
Mới học Next.js nên bắt đầu Vercel hay VPS?
Vercel, để tập trung học framework thay vì học vận hành. Đến khi dự án có người dùng thật, quay lại bài này tính tiền, và bài deploy VPS đã chờ sẵn ở mục liên quan.
Rời Vercel về VPS có khó không?
Next.js chạy tốt trên máy thường (standalone output). Việc phải làm: dựng PM2/Caddy hoặc Coolify, chuyển env, trỏ DNS, một buổi làm quen. Vướng nhất thường là các dịch vụ đi kèm (database managed, cron ngoài), chuyển dần từng thứ được.
VPS có làm được preview deployment như Vercel không?
Được ở mức thực dụng: Coolify hỗ trợ preview theo PR, hoặc tự dựng bằng nhánh + subdomain + Cloudflare Tunnel. Không mượt bằng Vercel, đó là điểm đáng giá thật sự của họ, và là lý do mô hình lai tồn tại.
Serverless có tương lai hơn VPS không?
Cả hai cùng tồn tại vì giải hai bài khác nhau: tải nhọn thất thường vs tải đều dài hạn. Xu hướng 2026 thú vị ở chỗ AI agent làm chi phí vận hành VPS giảm mạnh, cán cân đang nghiêng lại về phía server thật cho nhóm dùng đều.
