Nghị định 341/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 15 tháng 2 năm 2026) là văn bản pháp luật quan trọng nhất về xử phạt vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt Nam. Nó thay thế hoàn toàn Nghị định 131/2013 và liệt kê rõ ràng 35 hành vi vi phạm, với mức phạt cụ thể, giúp doanh nghiệp và cá nhân hiểu rõ rủi ro pháp lý khi sử dụng phần mềm không bản quyền.
Nền tảng pháp lý: Luật Sở hữu trí tuệ 2022 và sửa đổi 2025
Nghị định 341/2025 được ban hành để thực thi Luật Sở hữu trí tuệ (Luật 07/2022/QH15) và Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ (Luật 131/2025/QH15, hiệu lực 1 tháng 4 năm 2026). Hai luật này tạo nên khung pháp lý bảo vệ tác giả, nhà phát hành phần mềm, và cả người sử dụng hợp pháp.
35 hành vi vi phạm bản quyền phần mềm theo Nghị định 341/2025
Trong 35 hành vi được liệt kê, các hành vi liên quan đến phần mềm bao gồm:
Hành vi sao chép, nhân bản phần mềm
- Sao chép toàn bộ hoặc một phần phần mềm mà không có quyền của tác giả
- Tạo bản sao kỹ thuật số từ một phần mềm gốc (ví dụ: tạo file backup trái phép để bán)
- Phạt: 10-100 triệu đồng (tối đa 500 triệu)
Hành vi phân phối, bán, cho thuê phần mềm không bản quyền
- Phân phối bản sao giả mạo của phần mềm cho cộng đồng (chia sẻ link tải trái phép, bán USB chứa phần mềm lậu)
- Cho thuê hoặc bán quyền sử dụng phần mềm không bản quyền
- Nhập khẩu phần mềm giả mạo từ nước ngoài để bán trong nước
- Phạt: 10-100 triệu đồng trên mỗi hành vi
Hành vi gỡ bỏ hay thay đổi thông tin quản lý quyền tác giả
- Xoá hoặc làm mất các thông tin như tên tác giả, năm phát hành, dấu hiệu bản quyền trong code hoặc giao diện phần mềm
- Chỉnh sửa file metadata để ẩn danh tính nhà phát hành
- Phạt: 10-100 triệu đồng
Hành vi biểu diễn, truyền phát, trưng bày phần mềm công khai
- Stream lên mạng, phát trực tiếp giao diện hoặc demo phần mềm không bản quyền
- Trưng bày phần mềm lậu tại sự kiện, hội chợ công khai
- Phạt: 5-50 triệu đồng
Hành vi cung cấp dịch vụ để tạo điều kiện vi phạm
- Cung cấp hosting, server để lưu trữ phần mềm lậu
- Hỗ trợ kỹ thuật để phá hoặc crack phần mềm bản quyền
- Cung cấp công cụ, phương pháp để vi phạm bản quyền
- Phạt: 5-50 triệu đồng
| Hành vi vi phạm | Mức phạt hành chính | Có thể xử phạt hình sự |
|---|---|---|
| Sao chép phần mềm | 10-100 triệu đồng | Có (nếu quy mô lớn) |
| Phân phối phần mềm lậu | 10-100 triệu đồng | Có |
| Xoá thông tin tác giả | 10-100 triệu đồng | Có |
| Cung cấp dịch vụ vi phạm | 5-50 triệu đồng | Có (nếu quy mô lớn) |
| Sử dụng cá nhân | 200 ngàn-2 triệu đồng | Hiếm khi |
Phân biệt phạt hành chính và hình sự
Phạt hành chính (NĐ 341/2025)
Là mức phạt tiền được áp dụng khi vi phạm lần đầu hoặc quy mô nhỏ. Cơ quan thanh tra, cơ quan công an, chi cục thực hành quyền sở hữu trí tuệ có thẩm quyền xử phạt.
- Tổ chức: 10-100 triệu đồng (tối đa 500 triệu)
- Cá nhân: 200 ngàn-2 triệu đồng
- Có thể tịch thu phần mềm lậu, phá dung lượng lưu trữ
Phạt hình sự (Điều 225 Bộ Luật Hình sự)
Được áp dụng khi hành vi vi phạm có tính chất nghiêm trọng: quy mô lớn, lặp lại, gây tổn hại lớn, hoặc có dấu hiệu buôn bán.
- Tổ chức: phạt tiền 1-3 tỷ đồng, có thể đình chỉ hoạt động 6 tháng-2 năm hoặc tước quyền kinh doanh
- Cá nhân: phạt tiền 200 triệu-1 tỷ đồng, hoặc tù từ 6 tháng-3 năm
Thay đổi so với Nghị định 131/2013
Nghị định 341/2025 nghiêm khắc hơn predecessors của nó vì:
- Mức phạt tăng: tăng 20-30% so với NĐ 131/2013 để phản ánh lạm phát và tầm quan trọng của bảo vệ SHTT
- Liệt kê chi tiết: Nghị định mới liệt kê cụ thể 35 hành vi, không còn chung chung
- Xử phạt dễ hơn: các cơ quan thanh tra có thẩm quyền rộng hơn trong việc xác định và xử phạt
- Tập trung thực thi: Kế hoạch 2545/KH-BVHTTDL cho thấy nhà nước sẽ kiểm tra tập trung vào các doanh nghiệp lớn
Cần Microsoft Office bản quyền?
TND là nhà cung cấp phần mềm bản quyền chính hãng tại Việt Nam, xuất hoá đơn VAT đầy đủ, tư vấn chọn đúng license.
Câu hỏi thường gặp
Ngày hiệu lực của Nghị định 341/2025 là khi nào?
Nghị định 341/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15 tháng 2 năm 2026. Từ ngày này, mức phạt mới sẽ áp dụng cho các vi phạm xảy ra sau này. Các vi phạm trước ngày 15/2/2026 vẫn xử lý theo NĐ 131/2013 cũ.
Công ty tôi dùng 5 bản Photoshop giả được xem là hành vi gì trong Nghị định 341/2025?
Đây là hành vi "sao chép" theo Nghị định 341/2025. Nếu công ty không có giấy phép bản quyền cho 5 bản này, sẽ bị phạt hành chính từ 10-100 triệu đồng trên mỗi bản (tối đa 500 triệu). Nếu số lượng lớn hoặc có dấu hiệu bán lại, có thể bị khởi tố hình sự.
Ai có thẩm quyền xử phạt hành chính theo Nghị định 341/2025?
Cơ quan thanh tra, cơ quan công an, chi cục thực hành quyền sở hữu trí tuệ, và cơ quan hải quan (đối với nhập khẩu) đều có thẩm quyền xử phạt hành chính. Việc xử phạt phải có giấy quyết định xử phạt ghi rõ hành vi, mức phạt, và quyền khiếu nại.
Luật 131/2025 mở rộng những quyền nào cho nhà phát hành phần mềm?
Luật 131/2025 (hiệu lực 1/4/2026) mở rộng quyền kiểm soát truy cập (DRM), quyền cung cấp dịch vụ trực tuyến, và quyền xử lý dữ liệu đối với phần mềm. Điều này có nghĩa nhà phát hành có quyền kiêm soát cách sử dụng phần mềm của họ một cách chặt chẽ hơn.
